Resumo da charla de Luis Viñas

1.- Razóns para pedir una escola inclusiva

A escola é a que debe adaptarse e dar resposta ás necesidades especiais do neno e non á inversa. Entre as razón polas que debemos pedir una escola inclusiva están:

• Posibilitar que o neno poida participar activamente dun maior número de atarefas.
• Facilitar a tarefa da mestra titora, liberándoa en determinados momentos, apoiándoa en situación disruptivas e problemas de comportamento.
• Axudar aos alumnos/as con dificultades de comunicación dentro do grupo.
• Intentar posibilitar un maior número de intervencións cos compañeiros, fomentando así a seguridade do neno/a.

2.- Consideracións previas que hai que ter en conta para que o PT poida traballar dentro da aula.

• Contexto legal: Orde do 27 de decembro de 2002 pola que se establecen as condicións e criterios para a escolarización en centros sostidos con fondos públicos do alumnado de ensino non universitario con necesidades educativas especiais.
• Artigo 19°.-Intervencións específicas.As intervencións específicas que sexan precisas por parte dos profesores especialistas de pedagoxía terapéutica ou de audición e linguaxe serán propostas e deseñadas polo departamento de orientación, do que forman parte, en colaboración co titor do grupo ó que pertence o alumno. Tales actuacións levaranse a cabo normalmente dentro da aula, xunto do resto do alumnado dese grupo, e só poderán levarse fóra dela en casos excepcionais que estean debidamente previstos nas adaptacións curriculares e durante un tempo que non excederá a terceira parte da xornada escolar.
• Contexto do centro
• Nº de alumnos do centro
•  Nº de alumnos por aula
• Qué tipo de alumnos hai con necesidades educativas.
• Composición do claustro e ambiente de traballo
• Coñecer os documentos do centro
• Avaliar a participación dos pais
• Microclima de relacións
• Contar co apoio do Equipo Directivo e o Departamento de Orientación
• Explicar e convencer ao claustro
• Relación de confianza e colaboración coas titoras
• PT ten que ser percibido como unha axuda, tanto para os nenos con necesidades como para o titor/a.
• PT debe colaborar co profesor titor.

3.- Protocolo de intervención

• Debe estar definido claramente polo Departamento de Orientación. Unha vez avaliado o alumno/a e definida a intervención, establécese un horario e un Plan de Actuación Individual co neno (PAI)
• Os primeiros días son de observación e despois farase una entrevista cos país, explicándolles o traballo que se vai desenvolver co seu fillo/a e dándolle pautas e pequeñas tarefas para casa.
• Debe haber tamén una coordinación cos servizos externos, tanto médicos como cos gabinetes.

4.- Microclima dentro da aula

• A entrada do PT na aula, non debe alterar moito o ritmo da clase.
• Debe ter a confianza dos nenos da aula.
• Pode compartir coas titoras determinadas tarefas docentes.
• Poden funcionar ben as actividades de anticipación (Explicarlles o que van a traballar ao día seguinte na aula)
• Débese levar un rexistro do que está pasando cos alumnos cada día.

5.- Actitude dun profesor de PT

• O mestre de PT debe ter una actitude de respeto. Debe entender as súas diferencias e creer no alumno/a.
• Debe establecer un nivel de esixencia acorde coas posibilidades do alumno/a.
• Debe marcar unhas normas e pautas claras a respectar en todo momento. Ser xusto e previsible á hora de poner un castigo.
• Debe establecer relacións de cercanía (c/ sentido do humor).
• Interesarse polo estado emocional do neno/a. Implicarse emocionalmente, saber cales son as súas inquedanzas.
• Debe ensinar modelando, e recurrir a varias vías sensoriais (caixón de area, separar palabras dando saltos,utilizar materiais manipulables,…)
• Revisar a orde no pupitre, da mochila,… Control da axenda escolar. Revisar o traballo nas libretas.

Charla sobre os apoios dentro das aulas ordinarias

A Asociación Educativa de Orientación Escolar “Faro das Cíes” organiza unha charla destinada a Orientadores/as e aos especialistas de PT e AL 

DATA: O vindeiro mércores día 25 de febreiro
HORA: De 17 horas a 18,30 horas
LUGAR: Cep Celso Emillio Ferreiro ( Coia - Vigo). Rúa Porriño

CONFERENCIANTE: Luis Viñas García, que é mestre de PT no Ceip Parroco Don Camilo de Vigo e que fai todos os apoios dentro das aulas ordinarias. Contarános a súa experiencia, as condicións que permiten que faga o seu traballo, as dificultades que atopa,etc.

Están invitados os PT e AL dos nosos centros, xa que é un tema do seu interese e ademáis poden aportar ideas, porque o plantexamento desta sesión e compatir non só con Luis, senon con todos os asistentes á charla para poder recoller cantas máis experiencias mellor.

Charla de Fátima Garcia Doval. Asesora da Consellería de Educación

O mércores 29 de xaneiro tivemos a gran sorte de escoitar a Fátima Mª García Doval sobre a atención a diversidade, centrado na lexislación actual e principalmente nas adaptacións curriculares. 

LEXISLACIÓN ACTUAL: 

• Trasmítenos que estamos nunha etapa de confusión, porque actualmente conviven leis actuais con outras normativas todavía vixentes que corresponden a leis que están derogadas. Deberá sair nova normativa respecto a LOMCE.  A LOMCE, é realmente unha modificación da LOE, a cal está tamén vixente. 
• Respecto a futura orientación en Galicia parece que continuará a vixente, en principio non sairá nova normativa, aínda que desde Madrid parece que se establecerán cambios. Sí, haberá nova normativa respecto aos compoñentes do departamento de orientación. 
• Suscitamos unha pregunta respecto as funcións dos Mestres especialistas en pedagoxía terapéutica e audición e linguaxe, a cal nos responde, que será moi difícil que estén especificadas de forma concreta nunha lei. Non transmite máis aclaracións porque estamos nunha etapa de cambios. Ø 

ADAPTACIÓNS CURRICULARES: 

• No tema das adaptacións curriculares vai respondendo a preguntas que previamente lle suscitamos:
• Lembramos a definición de adaptación curricular, que é unha modificación nos elementos prescriptivos do currículo, tendo en conta que a normativa actual: a Orde do 6 de outubro de 1995, que debe ter en conta as modificacións segundo as leis vixentes. 
• Respecto as adaptacións en centros de educación especial, infórmanos que o alumno debe estar rexistrado en XADE, escolarizado no curso segundo corresponde por idade e debe ter a adaptación do curso no que está. 
• A adaptación curricular é un traballo que se debe realizar en equipo, coordinado polo titor, nos que estarán implicados os mestres especialistas de cada materia, contando coa axuda dos mestres de PT e AL e está asesorada polo orientador/a .
•  Previo a adaptación é necesario que se realice unha avaliación psicopedagóxica. 
• Lóxicamente, a adaptación téñena que facer os mestres implicados nas áreas porque realmente son quenes van a aplicala e avaliala. 
• A adaptación debe realizarse unha vez escotadas as medidas ordinarias ou se resultan insuficientes, é preciso ter en conta a Orde do 6 de outubro do 95 pero tamén a Orde 229 do 2011 que fai referencia a atención a diversidade. 
• A adaptación é preciso facela con coherencia e empregar a lóxica, tendo en conta a lexislación. Por lóxica hai que determinar canto antes se é ou non preciso aplicar un AC, xa que na avaliación incial detéctanse os casos e si xa se coñecese o alumno debería establecerse ao final de curso para aplicar no inicio do seguinte curso. 
• Non hai ningunha lexislación que indique en que momento se debe realizar. As adaptacións realízanse por un ano e pódense avaliar en calquera momento que surxa, enviando modificación a inspección si é preciso. 
• Ter en conta que é máis sinxelo realizar un AC que retirala. 
• Un alumno cunha adaptación pode titular pero non sempre titula. 
• Os pais deben estar informados da adaptación curricular, é preciso pedirlle a súa firma de que están informados, é aconsellable que indiquen a súa opinión. Se non están dacordo poden reclamar a dirección ou a inspección.

 FLEXIBILIZACIÓN: 

• Ante unha flexibilización en Educación Infantil é necesario realizar unha adaptación curricular. 
• Se a flexibilización é en Infantil, o neno está en 6º de EI, e queremos sitúalo en 4 anos é posible. En primaria non se pode facer o cambio de grupo. 
• O plazo da solicitude dunha flexibilización é en abril. 
• Solícitase firma aos pais e a súa opinión. A decisión final a ten inspección. 

 INFORMES E PROTECCIÓN DE DATOS 

• Como orientadores sinalar a importancia de realizar informes xustificados, indicando incluso a lexislacións que se ten en conta. 
• Resalta de maneira moi importante, a petición de firmas aos pais nas entrevistas, información de avaliacións psicopedagóxicas, adaptacións curriculares…. 
• Aos mestres tamén é preciso a petición de firma nos acordos tomados que debe quedar reflexado nas actas. 
• Os protocolos a seguir deben quedar reflexados no plan de atención a diversidade. 
• Outro aspecto destacado no que centra gran parte do seu discurso é a protección de datos, reflexado na LOE e na LOMCE e por suposto la lei de protección e datos, 15 de 1996. 
• A falta de protección de datos é un delito penal. 
• Como orientadores, toda a información médica e persoal do alumno debe estar baixo chave e os ordenadores con sesión privada, protexida con contrasinal. 
• Por outro lado debemos ser prudentes coa información que se transmite, os mestres precisan información das necesidades non dos síndromes, nin da súa capacidade intelectual. 
• O correo da xunta, é un correo cun sistema de seguridade, de todos modos non se deben enviar datos persoais polo correo. 
• O inspector si ten dereito a ver o informe dun alumno/a. 
• Os médicos cando envían un informe por correo, o fan mediante un sistema de seguridade. Os orientadores deben protexer os datos do alumno e facilitar a información que demanden os pais, pero a familia debe presentar un escrito ante a petición dun informe. 
• De todo informe e petición debe quedar unha copia, con rexistro de entrada e saída, segundo o caso.
• Os pais están obrigados, segundo o artículo 23 da LOMCE, a entregar informes que se soliciten desde o departamento de orientación. 
• Ante unha documentación que deben firmar os pais, se non o queren facer, é preciso ter testigos da situación. 
• É preciso ter en conta que ante un Dictamen de Escolarización, flexibilización, AC a decisión é de inspección. Os pais poden recurrir. Pero quen realmente indica a decisión final é inspección. 
• Os pais son os que firman mentres o alumno non teña 18 anos. Se a persoa é maior de idade, teña as dificultades que teña, senón están determinadas por un titor legal, debe firmar. Na medida do posible, sempre é importante, a coordinación coas familias. 
•  Gracias pola túa colaboración Fátima.

Charla con: Fátima García Doval

A Asociación Educativa de Orientación Escolar “Faro das Cíes” organiza unha charla destinada a Orientadores/as e ao especialistas de PT e AL 

DATA: O vindeiro mércores día 28 de xaneiro
HORA: De 17 horas a 18,30 horas
LUGAR: Cep Celso Emillio Ferreiro ( Coia - Vigo). Rúa Porriño

CONFERENCIANTE: Fátima García Doval , asesora da Consellería de Educación e O.U en canto á orientación e atención á diversidade.

TEMA: A charla terá unha primeira parte para abordar distintos aspectos relacionados coa lexislación actual en canto a orientación e atención á diversidade, e unha segunda parte máis extensa sobre as adaptacións curriculares. A charla está plantexada tamén para que lle podamos facer preguntas relacionadas con estes asuntos e plantexar dúbidas. 

Aulas Multisensoris

O Xoves 6 no Colexio 6 do Nadal, Luis explicounos os conceptos das aulas multisensoriais.
Estas aulas están baseadas no enfoque Snoezelen, na teoría da integración sensorial e a estimulación basal

O sistema sensorial está formado por os cinco sentidos que todos coñecemos e o sentido VESTIBULAR e o PROPIOCETIVO:

• O sentido vestibular infórmanos como está o noso corpo con respecto ao Universo
• O sentido propiocetivo infóemanos como están partes do noso corpo con respecto a si mesmo. Os tendóns son os informadores

Luis falounos dos patróns de imitacións e o aspecto emocional para desenvolver as tarefas: o Terapeuta Ocupacional.

O máis importante que temos que saber ao entrar a este tipo de salas e saber a que entramos, ter moi claro o obxectivo; logo analizar os compoñentes da actividade a realizar. Hai que establecer rutinas de inicio e remate moi claras; ter moi claras a comunicación segundo a adaptabilidade do neno/a; dar opocións de elexir e de tomas de decisións; cada sesión dura sobre 35 minutos.

Por último ter coidado de non sobreestimular poñendo moitos elementos en funcionamento: fibras ópticas, columnas de burbuxas, columnas de aire,...

Resumen de la charla del Dr. Alfonso Amado

Nuestra compañera Mabel nos envía el resumen de la charla del Dr. Alfonso Amado. Gracias Mabel

DIAGNÓSTICO Y TRATAMIENTO DEL TDAH DESDE EL PUNTO DE VISTA MÉDICO

Alfonso Amado

1.- Introducción

2.- Sistemática de diagnóstico

3.- Tipos de tratamiento farmacológico

4.- Leyendas urbanas y falsos mitos

1.- INTRODUCCIÓN

El TDAH es un trastorno del neurodesarrollo crónico con una base neurobiológica.

Los criterios diagnósticos del DSMV indican que los síntomas deben estar presentes antes de los 12 años. En el DSM V se ha limitado a 5 la presentación de los síntomas en la edad adulta. Los síntomas de hipercinesia van mejorando con la edad. El problema está en diferenciar lo normal de lo anormal. El TDAH es una alteración cerebral con distintas manifestaciones. Uno de los retos está en redefinir el fenotipo conductual, por ejemplo, los niños con el Síndrome de Smith Magenis dan muchos abrazos, o los que tienen el Síndrome de Williams coleccionan objetos.

No tenemos ningún marcador biológico de TDAH. Es crucial la detección precoz.

2.- SISTEMÁTICA DE DIAGNÓSTICO

A la hora de hacer una evaluación clínica se debe hacer una historia clínica detallada para obtener información en distintos entornos (familia/escuela). No existe ningún marcador psíquico o biológico que pueda diagnosticar TDAH.

¿Cómo se realiza el diagnóstico?

En general se basa en los criterios del DSM V y se siguen los siguientes pasos:

1º Entrevista con los padres y el niño

2º Evaluación  de la información de los profesores

3º Exploración física

1º Entrevista con los padres y el niño

      Antecedentes personales:

Ø  Embarazo (exposición a alcohol, drogas, infecciones, nicotina que aumento mucho el riesgo de padecer TDAH, se multiplica por 10 y se perpetúa incluso en los nietos)

Ø  Parto y períodos perinatal y postnatal. La edad gestacional es muy importante. Las funciones ejecutivas se desarrollan en la semana 34 o 35 y si el bebé nace antes se incrementa mucho el riesgo. Otros aspectos a tener en cuenta: Apgar, bajo peso, hipoxia, hipoglucemia o malformaciones.

Ø  Desarrollo madurativo psicomotor y social.

Ø Valorar posible historia de adopción y nacionalidad (los niños rusos suelen presentar Síndrome de alcohol fetal y muchos problemas conductuales.)

      Antecedentes familiares:

Ø  Combinación de genética y ambiente

Ø  Importante conocer el organigrama y funcionamiento familiar

2º Evaluación  de la información de los profesores

Fundamental dada la importancia de conocer los síntomas en diferentes ambientes y debido a la limitación de tiempo en la consulta.

3º Exploración física

La observación del paciente es muy difícil de realizar, ya que el niño puede comportarse durante el tiempo que dura la consulta de una forma que no es la habitual.

La exploración física se realiza para descartar otros problemas neurológicos.

El perímetro craneal es crucial, Si tiene una microcefalia es muy probable que los problemas de aprendizaje provengan de que su cerebro no se ha desarrollado como debía. En este caso ese niño es susceptible de hacerle un estudio genético.

Si su cabeza es enorme, también puede tener problemas.

Se piden pruebas complementarias si en la historia clínica y la exploración hay síntomas o signos que sugieran otro trastorno. La exploración neuropsicológica y/o estudio psicométrico no siempre son necesarios.

Las escalas y cuestionarios no sirven para hacer un diagnóstico de TDAH, pero suponen un buen complemento a la entrevista clínica, como apoyo diagnóstico. Son útiles como herramienta de screnning (Conners, EDAH, SNAP V)

3.- TIPOS DE TRATAMIENTO FARMACOLÓGICO

Cuando hay un buen diagnóstico, es el medicamento más efectivo. “Si tengo TDAH me tomo metilfenidato y me cambia la vida. Si no tengo TDAH, tendré todos los efectos secundarios y ninguna ventaja.”

Debe haber desde el principio un tratamiento multidisciplinar.

Existen varios tipos de tratamiento:

ESTIMULANTES:

1.- Metilfenidato: Con acción de 4 horas: Rubifén, Medicebrán

Con acción de 8 horas: Medikinet 50:60, Equasym 30:70

Con acción de 12 horas: Concerta

Se debe comenzar con dosis bajas.

2.- Dexanfetamina: De acción corta (Dexedrime, dexto-stat, Adderal)

De acción larga (Lisdexanfetamina): Adderal XR y Elvanse: es más efectivo que el metilfenidato, también más caro. Tiene un inicio de acción suave con una duración de 13 o 14 horas

NO ESTIMULANTES:

Atmoxetina: Estratera

Agonistas: Alfa 2

Los tratamientos con medicina alternativa no son eficaces: tratamientos dietéticos, ejercicios visuales de optometría, homeopatía, flores de Bach,…

Sí que un déficit de hierro se relaciona con TDAH.

El metilfenidato lleva utilizándose más de 60 años (es bastante más peligroso el Primperán). Como efectos adversos está la disminución del apetito, que suele darse al principio, y luego se estabiliza. No se debe retirar la medicación ni en vacaciones ni en verano. Si lo retiro en verano, cuando vuelva a tomarlo voy a tener nuevamente todos los efectos secundarios que he tenido al principio. Es perjudicial y no tiene ningún sentido. Si mantengo el tratamiento, al cabo de unos años la corteza prefrontal llegará a funcionar bien.

El Risperdal se da a niños que tienen mucha impulsividad, y hace que disminuyan las conductas impulsivas.

Según los síntomas que prevalezcan, varía la medicación: El Estratera funciona mejor en niñas inatentas, con baja autoestima, muy ansiosas y depresivas. También es recomendable su uso cuando el TDAH va acompañado de Tics.

Lo más efectivo es: Terapia cognitivo-conductual + medicación

4.- LEYENDAS URBANAS Y FALSOS MITOS

1.- La medicación tiene efectos a largo plazo que no se conocen. FALSO

2.- Los TDAH están sobremedicados. FALSO, los niños que tienen TDAH están bien medicados, los niños con fracaso escolar sí que están sobremedicados. De hecho, el % de niños con TDAH es entre el 5% y el 10%, y los niños que toman metilfenidato son sólo el 1%.

3.- La medicación causa adicción. Falsísimo. Un niño con TDAH tiene mucho riesgo de caer en otras adicciones.

4.- Los laboratorios pagan a los médicos. Verdadero, pero fomentan la investigación, ofrecen ponencias, permiten que se reúnan, están detrás de una formación continuada, realizan ensayos clínicos,…proporcionan una infraestructura….

5.- Los médicos dan un diagnóstico en media hora de consulta. Verdadero, es el tiempo del que disponen, por lo que necesitan mucha información en un corto espacio de tiempo.

Charla do Dr. Alfonso Amado

O 5 de novembro, tivemos a sorte de contar co neuropediatra do Complexo Hospitalario Universitario de Vigo que nos falou das intervencións médicas sobre os trastornos de aprendizaxe (próximamente poremos un resumen da charla)

O Presidente saínte da asociación foi o encargado de facer a presentación do Dr. Amado. Pódese ler a presentación aquí.