lunes, 2 de febrero de 2015

Charla de Fátima Garcia Doval. Asesora da Consellería de Educación

O mércores 29 de xaneiro tivemos a gran sorte de escoitar a Fátima Mª García Doval sobre a atención a diversidade, centrado na lexislación actual e principalmente nas adaptacións curriculares. 

LEXISLACIÓN ACTUAL: 

  • Trasmítenos que estamos nunha etapa de confusión, porque actualmente conviven leis actuais con outras normativas todavía vixentes que corresponden a leis que están derogadas. Deberá sair nova normativa respecto a LOMCE.  A LOMCE, é realmente unha modificación da LOE, a cal está tamén vixente. 
  • Respecto a futura orientación en Galicia parece que continuará a vixente, en principio non sairá nova normativa, aínda que desde Madrid parece que se establecerán cambios. Sí, haberá nova normativa respecto aos compoñentes do departamento de orientación. 
  • Suscitamos unha pregunta respecto as funcións dos Mestres especialistas en pedagoxía terapéutica e audición e linguaxe, a cal nos responde, que será moi difícil que estén especificadas de forma concreta nunha lei. Non transmite máis aclaracións porque estamos nunha etapa de cambios. Ø 
ADAPTACIÓNS CURRICULARES: 

  • No tema das adaptacións curriculares vai respondendo a preguntas que previamente lle suscitamos:
  • Lembramos a definición de adaptación curricular, que é unha modificación nos elementos prescriptivos do currículo, tendo en conta que a normativa actual: a Orde do 6 de outubro de 1995, que debe ter en conta as modificacións segundo as leis vixentes. 
  • Respecto as adaptacións en centros de educación especial, infórmanos que o alumno debe estar rexistrado en XADE, escolarizado no curso segundo corresponde por idade e debe ter a adaptación do curso no que está. 
  • A adaptación curricular é un traballo que se debe realizar en equipo, coordinado polo titor, nos que estarán implicados os mestres especialistas de cada materia, contando coa axuda dos mestres de PT e AL e está asesorada polo orientador/a .
  •  Previo a adaptación é necesario que se realice unha avaliación psicopedagóxica. 
  • Lóxicamente, a adaptación téñena que facer os mestres implicados nas áreas porque realmente son quenes van a aplicala e avaliala. 
  • A adaptación debe realizarse unha vez escotadas as medidas ordinarias ou se resultan insuficientes, é preciso ter en conta a Orde do 6 de outubro do 95 pero tamén a Orde 229 do 2011 que fai referencia a atención a diversidade. 
  • A adaptación é preciso facela con coherencia e empregar a lóxica, tendo en conta a lexislación. Por lóxica hai que determinar canto antes se é ou non preciso aplicar un AC, xa que na avaliación incial detéctanse os casos e si xa se coñecese o alumno debería establecerse ao final de curso para aplicar no inicio do seguinte curso. 
  • Non hai ningunha lexislación que indique en que momento se debe realizar. As adaptacións realízanse por un ano e pódense avaliar en calquera momento que surxa, enviando modificación a inspección si é preciso. 
  • Ter en conta que é máis sinxelo realizar un AC que retirala. 
  • Un alumno cunha adaptación pode titular pero non sempre titula. 
  • Os pais deben estar informados da adaptación curricular, é preciso pedirlle a súa firma de que están informados, é aconsellable que indiquen a súa opinión. Se non están dacordo poden reclamar a dirección ou a inspección.
 FLEXIBILIZACIÓN: 

  • Ante unha flexibilización en Educación Infantil é necesario realizar unha adaptación curricular. 
  • Se a flexibilización é en Infantil, o neno está en 6º de EI, e queremos sitúalo en 4 anos é posible. En primaria non se pode facer o cambio de grupo. 
  • O plazo da solicitude dunha flexibilización é en abril. 
  • Solícitase firma aos pais e a súa opinión. A decisión final a ten inspección. 
 INFORMES E PROTECCIÓN DE DATOS 

  • Como orientadores sinalar a importancia de realizar informes xustificados, indicando incluso a lexislacións que se ten en conta. 
  • Resalta de maneira moi importante, a petición de firmas aos pais nas entrevistas, información de avaliacións psicopedagóxicas, adaptacións curriculares…. 
  • Aos mestres tamén é preciso a petición de firma nos acordos tomados que debe quedar reflexado nas actas. 
  • Os protocolos a seguir deben quedar reflexados no plan de atención a diversidade. 
  • Outro aspecto destacado no que centra gran parte do seu discurso é a protección de datos, reflexado na LOE e na LOMCE e por suposto la lei de protección e datos, 15 de 1996. 
  • A falta de protección de datos é un delito penal. 
  • Como orientadores, toda a información médica e persoal do alumno debe estar baixo chave e os ordenadores con sesión privada, protexida con contrasinal. 
  • Por outro lado debemos ser prudentes coa información que se transmite, os mestres precisan información das necesidades non dos síndromes, nin da súa capacidade intelectual. 
  • O correo da xunta, é un correo cun sistema de seguridade, de todos modos non se deben enviar datos persoais polo correo. 
  • O inspector si ten dereito a ver o informe dun alumno/a. 
  • Os médicos cando envían un informe por correo, o fan mediante un sistema de seguridade. Os orientadores deben protexer os datos do alumno e facilitar a información que demanden os pais, pero a familia debe presentar un escrito ante a petición dun informe. 
  • De todo informe e petición debe quedar unha copia, con rexistro de entrada e saída, segundo o caso.
  • Os pais están obrigados, segundo o artículo 23 da LOMCE, a entregar informes que se soliciten desde o departamento de orientación. 
  • Ante unha documentación que deben firmar os pais, se non o queren facer, é preciso ter testigos da situación. 
  • É preciso ter en conta que ante un Dictamen de Escolarización, flexibilización, AC a decisión é de inspección. Os pais poden recurrir. Pero quen realmente indica a decisión final é inspección. 
  • Os pais son os que firman mentres o alumno non teña 18 anos. Se a persoa é maior de idade, teña as dificultades que teña, senón están determinadas por un titor legal, debe firmar. Na medida do posible, sempre é importante, a coordinación coas familias. 
  •  Gracias pola túa colaboración Fátima.

domingo, 25 de enero de 2015

Charla con: Fátima García Doval


A Asociación Educativa de Orientación Escolar “Faro das Cíes” organiza unha charla destinada a Orientadores/as e ao especialistas de PT e AL 


DATA: O vindeiro mércores día 28 de xaneiro
HORA: De 17 horas a 18,30 horas
LUGAR: Cep Celso Emillio Ferreiro ( Coia - Vigo). Rúa Porriño

CONFERENCIANTE: Fátima García Doval , asesora da Consellería de Educación e O.U en canto á orientación e atención á diversidade.

TEMA: A charla terá unha primeira parte para abordar distintos aspectos relacionados coa lexislación actual en canto a orientación e atención á diversidade, e unha segunda parte máis extensa sobre as adaptacións curriculares. A charla está plantexada tamén para que lle podamos facer preguntas relacionadas con estes asuntos e plantexar dúbidas. 

domingo, 16 de noviembre de 2014

Aulas Multisensoris

O Xoves 6 no Colexio 6 do Nadal, Luis explicounos os conceptos das aulas multisensoriais.
Estas aulas están baseadas no enfoque Snoezelen, na teoría da integración sensorial e a estimulación basal

O sistema sensorial está formado por os cinco sentidos que todos coñecemos e o sentido VESTIBULAR e o PROPIOCETIVO:

  • O sentido vestibular infórmanos como está o noso corpo con respecto ao Universo
  • O sentido propiocetivo infóemanos como están partes do noso corpo con respecto a si mesmo. Os tendóns son os informadores
Luis falounos dos patróns de imitacións e o aspecto emocional para desenvolver as tarefas: o Terapeuta Ocupacional.
O máis importante que temos que saber ao entrar a este tipo de salas e saber a que entramos, ter moi claro o obxectivo; logo analizar os compoñentes da actividade a realizar. Hai que establecer rutinas de inicio e remate moi claras; ter moi claras a comunicación segundo a adaptabilidade do neno/a; dar opocións de elexir e de tomas de decisións; cada sesión dura sobre 35 minutos.
Por último ter coidado de non sobreestimular poñendo moitos elementos en funcionamento: fibras ópticas, columnas de burbuxas, columnas de aire,...


miércoles, 12 de noviembre de 2014

Resumen de la charla del Dr. Alfonso Amado

Nuestra compañera Mabel nos envía el resumen de la charla del Dr. Alfonso Amado. Gracias Mabel

DIAGNÓSTICO Y TRATAMIENTO DEL TDAH DESDE EL PUNTO DE VISTA MÉDICO
Alfonso Amado
1.- Introducción
2.- Sistemática de diagnóstico
3.- Tipos de tratamiento farmacológico
4.- Leyendas urbanas y falsos mitos

1.- INTRODUCCIÓN
El TDAH es un trastorno del neurodesarrollo crónico con una base neurobiológica.
Los criterios diagnósticos del DSMV indican que los síntomas deben estar presentes antes de los 12 años. En el DSM V se ha limitado a 5 la presentación de los síntomas en la edad adulta. Los síntomas de hipercinesia van mejorando con la edad. El problema está en diferenciar lo normal de lo anormal. El TDAH es una alteración cerebral con distintas manifestaciones. Uno de los retos está en redefinir el fenotipo conductual, por ejemplo, los niños con el Síndrome de Smith Magenis dan muchos abrazos, o los que tienen el Síndrome de Williams coleccionan objetos.
No tenemos ningún marcador biológico de TDAH. Es crucial la detección precoz.

2.- SISTEMÁTICA DE DIAGNÓSTICO
A la hora de hacer una evaluación clínica se debe hacer una historia clínica detallada para obtener información en distintos entornos (familia/escuela). No existe ningún marcador psíquico o biológico que pueda diagnosticar TDAH.
¿Cómo se realiza el diagnóstico?
En general se basa en los criterios del DSM V y se siguen los siguientes pasos:
1º Entrevista con los padres y el niño
2º Evaluación  de la información de los profesores
3º Exploración física
1º Entrevista con los padres y el niño
*      Antecedentes personales:
Ø  Embarazo (exposición a alcohol, drogas, infecciones, nicotina que aumento mucho el riesgo de padecer TDAH, se multiplica por 10 y se perpetúa incluso en los nietos)
Ø  Parto y períodos perinatal y postnatal. La edad gestacional es muy importante. Las funciones ejecutivas se desarrollan en la semana 34 o 35 y si el bebé nace antes se incrementa mucho el riesgo. Otros aspectos a tener en cuenta: Apgar, bajo peso, hipoxia, hipoglucemia o malformaciones.
Ø  Desarrollo madurativo psicomotor y social.
Ø Valorar posible historia de adopción y nacionalidad (los niños rusos suelen presentar Síndrome de alcohol fetal y muchos problemas conductuales.)
*      Antecedentes familiares:
Ø  Combinación de genética y ambiente
Ø  Importante conocer el organigrama y funcionamiento familiar

2º Evaluación  de la información de los profesores
Fundamental dada la importancia de conocer los síntomas en diferentes ambientes y debido a la limitación de tiempo en la consulta.
3º Exploración física
La observación del paciente es muy difícil de realizar, ya que el niño puede comportarse durante el tiempo que dura la consulta de una forma que no es la habitual.
La exploración física se realiza para descartar otros problemas neurológicos.
El perímetro craneal es crucial, Si tiene una microcefalia es muy probable que los problemas de aprendizaje provengan de que su cerebro no se ha desarrollado como debía. En este caso ese niño es susceptible de hacerle un estudio genético.
Si su cabeza es enorme, también puede tener problemas.
Se piden pruebas complementarias si en la historia clínica y la exploración hay síntomas o signos que sugieran otro trastorno. La exploración neuropsicológica y/o estudio psicométrico no siempre son necesarios.
Las escalas y cuestionarios no sirven para hacer un diagnóstico de TDAH, pero suponen un buen complemento a la entrevista clínica, como apoyo diagnóstico. Son útiles como herramienta de screnning (Conners, EDAH, SNAP V)

3.- TIPOS DE TRATAMIENTO FARMACOLÓGICO
Cuando hay un buen diagnóstico, es el medicamento más efectivo. “Si tengo TDAH me tomo metilfenidato y me cambia la vida. Si no tengo TDAH, tendré todos los efectos secundarios y ninguna ventaja.”
Debe haber desde el principio un tratamiento multidisciplinar.
Existen varios tipos de tratamiento:
ESTIMULANTES:
1.- Metilfenidato: Con acción de 4 horas: Rubifén, Medicebrán
Con acción de 8 horas: Medikinet 50:60, Equasym 30:70
Con acción de 12 horas: Concerta
Se debe comenzar con dosis bajas.
2.- Dexanfetamina: De acción corta (Dexedrime, dexto-stat, Adderal)
De acción larga (Lisdexanfetamina): Adderal XR y Elvanse: es más efectivo que el metilfenidato, también más caro. Tiene un inicio de acción suave con una duración de 13 o 14 horas

NO ESTIMULANTES:
Atmoxetina: Estratera
Agonistas: Alfa 2

Los tratamientos con medicina alternativa no son eficaces: tratamientos dietéticos, ejercicios visuales de optometría, homeopatía, flores de Bach,…
Sí que un déficit de hierro se relaciona con TDAH.

El metilfenidato lleva utilizándose más de 60 años (es bastante más peligroso el Primperán). Como efectos adversos está la disminución del apetito, que suele darse al principio, y luego se estabiliza. No se debe retirar la medicación ni en vacaciones ni en verano. Si lo retiro en verano, cuando vuelva a tomarlo voy a tener nuevamente todos los efectos secundarios que he tenido al principio. Es perjudicial y no tiene ningún sentido. Si mantengo el tratamiento, al cabo de unos años la corteza prefrontal llegará a funcionar bien.
El Risperdal se da a niños que tienen mucha impulsividad, y hace que disminuyan las conductas impulsivas.
Según los síntomas que prevalezcan, varía la medicación: El Estratera funciona mejor en niñas inatentas, con baja autoestima, muy ansiosas y depresivas. También es recomendable su uso cuando el TDAH va acompañado de Tics.
Lo más efectivo es: Terapia cognitivo-conductual + medicación

4.- LEYENDAS URBANAS Y FALSOS MITOS

1.- La medicación tiene efectos a largo plazo que no se conocen. FALSO
2.- Los TDAH están sobremedicados. FALSO, los niños que tienen TDAH están bien medicados, los niños con fracaso escolar sí que están sobremedicados. De hecho, el % de niños con TDAH es entre el 5% y el 10%, y los niños que toman metilfenidato son sólo el 1%.
3.- La medicación causa adicción. Falsísimo. Un niño con TDAH tiene mucho riesgo de caer en otras adicciones.
4.- Los laboratorios pagan a los médicos. Verdadero, pero fomentan la investigación, ofrecen ponencias, permiten que se reúnan, están detrás de una formación continuada, realizan ensayos clínicos,…proporcionan una infraestructura….
5.- Los médicos dan un diagnóstico en media hora de consulta. Verdadero, es el tiempo del que disponen, por lo que necesitan mucha información en un corto espacio de tiempo.

lunes, 10 de noviembre de 2014

Charla do Dr. Alfonso Amado

O 5 de novembro, tivemos a sorte de contar co neuropediatra do Complexo Hospitalario Universitario de Vigo que nos falou das intervencións médicas sobre os trastornos de aprendizaxe (próximamente poremos un resumen da charla)

O Presidente saínte da asociación foi o encargado de facer a presentación do Dr. Amado. Pódese ler a presentación aquí.


martes, 20 de mayo de 2014

Resumo da charla da Doutora Flor

Grazas a Mabel temos o resumo da charla da Doutora:

1.- EVOLUCIÓN NORMAL DEL LENGUAJE
 El ser humano sano, con un nivel cognitivo normal y con la estimulación suficiente tiene capacidad para el desarrollo del lenguaje. La alteración en cualquiera de estas premisas puede afectar a una correcta adquisición del lenguaje.
Teorías explicativas del desarrollo del lenguaje:
Ø  Teoría conductista (Skinner): Defiende que la evolución del lenguaje es a base de imitación y refuerzo. El desarrollo del lenguaje depende exclusivamente de estímulos externos.
Ø  Teoría innatista (Chomsky): El lenguaje se genera a partir de estructuras innatas. Tenemos una carga innata genética que es la responsable de la adquisición del lenguaje.
Ø  Teoría pragmática (Bruner): El lenguaje se desarrolla gracias a una mezcla entre la predisposición genética y el aprendizaje.
 Etapas:
PRELINGÜÍSTICA: Los neonatos son especialmente sensibles a la voz del ser humano. La prefieren a cualquier otro sonido. Normalmente a los bebés les hablamos con un tono, una cadencia y un ritmo adecuado  (Baby Talk).
No importa que un niño desarrolle el lenguaje precozmente cuando tiene un año o cuando tiene dos años. Ambos están dentro de la normalidad. Es como comparar a un adulto que mide 1,50 con otro de 1,90, ambos están dentro de la normalidad.

A partir de los 2 meses el bebé hace arrullos y gorjeos. Está preparando su oído para conocer el sonido.
A los 6 meses cualquier bebé hace balbuceos universales, incluso los niños sordos.


DESARROLLO LINGÜÍSTICO:  El niño se comunica a partir de un año con gestos básicos que pueden ser:
Protodeclarativos: Te enseñan cn lo que está jugando,…
Protoimperativos: Intentando modificar la actuación de sus padres (NO, dámelo, quiero-no quiero,…)

1º: Aspectos semánticos: Lo primero que hacen es oir las palabras y entenderlas, saber su significado. Entre 18 y 24 meses empiezan a saber que todo se puede nominar (agua, mesa,…)
2º: Aspectos gramaticales: A partir de 2 años y medio comienza a formar frases de 2 o 3 palabras (niño bueno).
A partir de los 3 o 3 años y medio ya elabora frases más complejas.
3º Desarrollo fonológico: Hasta los 4 años es normal que tengan alteraciones en la articulación
4º: A. pragmático: A los 6 años deben tener el lenguaje adquirido para expresarse con normalidad.

Todos tenemos la capacidad, pero el desarrollo va a depender del entorno.
Los factores que influyen en dicho desarrollo son:


Ø  Nivel cognitivo
Ø  Salud/salud auditiva
Ø  Ritmo madurativo: A veces los padres son los responsables de que los niños no maduren. Quieren tener niños para toda la vida. No mastican
Ø  Personalidad del niño
Ø  La cantidad y calidad del estímulo externo.

Hay niños que son muy propensos a tener moco en la nariz, éste les pasa por la trompa de Eustaquio al oído medio y provoca una hipoacusia transitoria más o menos intensa. A veces las hipoacusias transitorias infantiles, hacen que los niños puedan perder mucho de la información escolar, sobre todo en clases con ruido.
Mecanismos que debe desarrollar el niño:
Ø  Saber solicitar una respuesta
Ø  Saber pasar de un tema a otro
Ø  Entender al interlocutor
Ø  Saber expresarse claramente
Hasta que consigamos un lenguaje pragmático, no habremos conseguido un desarrollo del lenguaje. El lenguaje pragmático es la última etapa del desarrollo del lenguaje.

Cuándo llevar a un niño a la consulta?
Depende, desde el punto de vista fonológico a los 2 o 3 años no importa. Sobre los 4 ó 5 es importante porque después empezamos con la lectoescritura.
La tartamudez a los 2 o 3 años no existe. Cuando un niño tartamudea no se le puede interrumpir. No se le debe decir que hable más despacio. No decirle que piense antes de hablar. Simplemente hay que tener paciencia y esperar a que lo diga.
Existen dos tipos de tartamudeos:
Tónico
Clónico: Cuando repiten una sílaba o un fonema.
Los tartamudeos a veces van acompañados de tics nerviosos. Existen técnicas de control del enganche.

2.- PATOLOGÍAS QUE PREDOMINAN EN LA CONSULTA

Dislalias, generalmente debidas a retrasos evolutivos.
Disartrias: Alteraciones del lenguaje debidas a una alteración del sistema nervioso central.
Frenillo: Casi nunca aconseja cortar frenillo. Antiguamente, cuando alguien tenía la uña del meñique larga, se le llamaba la uña del comadrón, porque en los partos les cortaban el frenillo directamente con la uña. Sin embargo, en la actualidad casi nunca se aconseja cortar el frenillo, sólo cuando es una lengua de implantación anterior o está muy presa.
Los niños que usan chupete y biberón no permiten que la lengua tenga mucho movimiento. El masticar hace que la lengua realice un movimiento envolvente y hacia atrás.
Alteraciones de la voz: Ambiente de griterío, mocos, respiran por la boca,… No lo tratan. Tienen que estar muy implicados.
Niños que roncan: Mejor operar de vegetaciones. Si un niño ronca mucho, duerme mal, agitado y tiene apneas del sueño, se trata de una patología banal pero que puede provocar un problema grande. En una radiografía se ven claramente las vegetaciones. Son un tejido que se absorbe con la edad. Suelen tener paladar ojival, dientes amontonados (va a necesitar aparato), mastican mal,…

3.- INFORMES DE LOS COLEGIOS SOBRE  LA FUNCIONALIDAD DEL LENGUAJE. 
En los informes debemos incluir cómo utiliza el niño el lenguaje en la escuela y cómo le influye en el ámbito escolar.
Los informes médicos no los pueden dar, ni por ley, ni por ética.
Son los padres los que deben traer el informe, ellos pueden darle esa información a quién quieran.

4.- SOSPECHA POR AUTISMO&ASPERGER


ASPERGER
AUTISMO
Coeficiente intelectual
Coeficiente intelectual normal
Coeficiente intelectual bajo (tienen intereses muy limitados y no desarrollan otras capacidades)
Diagnóstico
Diagnóstico después de 3 años
Antes de los 3 años
Aparición del lenguaje
Normal. Hablan mucho
Retraso
Gramática y vocabulario
Por encima de la media
Limitados, no hablan con soltura
Relaciones sociales
Muestran interés por las relaciones sociales. Quieren tener amigos pero no les es fácil.(Abrazo del oso)
Ni tienen interés por las relaciones sociales, ni quieren tener amigos.
Convulsiones epilépticas
No existe incidencia
Hay un porcentaje que tiene convulsiones epilépticas.
Torpeza motriz
Suelen ser torpes
Pueden ser muy hábiles. No tienen por qué ser torpes.
Intereses obsesivos
Suelen tener intereses obsesivos de alto nivel
No suele
Detección por parte de la familia
Los padres lo detectan sobre los 2 años y medio
El problema empieza a partir del año y lo suelen detectar pronto
Quejas de la familia
Socialización, conducta, los amigos lo echan
Lenguaje, comunicación


Están mejor en un centro específico, siempre que exista  interacción de la escuela con el centro.
En el centro específico les explican cómo deben actuar en casa, les enseñan a utilizar los tiempos, a organizar el día.



Menela, BATA, Vínculo (Moaña)- Apoyo familiar
Autismo Galicia, en Vincios y en Vigo(No cobran), San Xerónimo

5.- INTERVENCIÓN Y TRATAMIENTO PARA LAS DIFICULTADES

Seguridad social:        1 logopeda en el Xeral para todos
                                  1 logopeda en el Meixueiro
Concertado San Rafael:         6 logopedas
                                             2 estimuladores

No recomendable la duplicidad de tratamientos.

martes, 6 de mayo de 2014

Charla-coloquio coa Doutora Flor, Foniatra do Hospital Xeral de Vigo

Charla-coloquio coa Doutora Flor, Foniatra do Hospital Xeral de Vigo 
Data:O  luns 12 de maio ás 6  da tarde.
Lugar: no C.E.I.P. Emilia Pardo Bazán (Chouzo). Con aparcamento.

Guión do coloquio
- Evolución normal da linguaxe.
- Idades de cando se debe derivar a un neno/a á consulta.
- As diferentes patoloxías que predominan na consulta.
- Informes dos colexios sobre a funcionalidade da linguaxe.
- Diferenzas estre a sospeita por Autismo ou Asperger.
- Intervención e tratamento das diferentes dificultades.

Un saúdo moi cordial da directiva da
ASOCIACIÓN EDUCATIVA DE ORIENTACIÓN ESCOLAR “FARO DAS CÍES”

NOTA: Están invitados os/as especialistas de Audición e Linguaxe que de seguro enriquecerán o coloquio